Shloka 18

Daṇḍa, Ahiṃsā, and Proportional Kingship: The Dyumatsena–Satyavān Dialogue (दण्ड-अहिंसा-विवेकः)

Devanagari script

तेनैवान्य: प्रभवति सो5परं बाधते पुनः । दृश्यते चैव स पुनस्तुल्यरूपो यदृच्छया,यह भी देखा जाता है कि उसी धर्मके आचरणसे विश्वामित्र आदि अन्य महापुरुषोंने उन्नति प्राप्त की है तथा रावणादि निशाचर उसी धर्मके बलसे दूसरोंको पीड़ा देते हैं एवं कश्यप आदि अनेक महर्षि ईश्वरकी इच्छासे उसी धर्मके द्वारा सदा एक-सी स्थितिमें दिखायी देते हैं

Transliteration

tenaivānyaḥ prabhavati so 'paraṃ bādhate punaḥ | dṛśyate caiva sa punas tulyarūpo yadṛcchayā ||

Translation

त्याच धर्माने कोणी उन्नती व प्रभुत्व मिळवितो, आणि तोच दुसरा पुन्हा त्याच्याच आधाराने इतरांना बाधा देतो. तसेच संयोगवश तोच धर्म वारंवार समान रूपाने दिसून येतो; पण वेगवेगळ्या हातांत त्याचे फळ अत्यंत भिन्न ठरते.

Word by Word

तेनby that

एवindeed/only

अन्यःanother (person/being)

प्रभवतिarises/comes into being/prospers

सःhe/that one

अपरम्another (person)

बाधतेoppresses/harms

पुनःagain

दृश्यतेis seen/appears

चand

एवindeed

सःhe/that one

पुनःagain

तुल्यरूपःof similar form/unchanged in appearance

यदृच्छयाby chance/as it happens (as willed)

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes