Shloka 29

राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्

Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum

Devanagari script

इत्यब्रवीन्महाप्राज्ञो युधिष्ठिर स सेनजित्‌ । परावरज्ञो लोकस्य धर्मवित्‌ सुखदुःखवित्‌,युधिष्ठिर! लोकके भूत और भविष्य तथा सुख एवं दुःखको जाननेवाले धर्मवेत्ता महाज्ञानी सेनजितने ऐसा ही कहा है

Transliteration

ity abravīn mahāprājño yudhiṣṭhira sa senajit | parāvarajño lokasya dharmavit sukhaduḥkhavit, yudhiṣṭhira |

Translation

व्यास म्हणाले: युधिष्ठिरास उद्देशून महाप्राज्ञ सेनजित असेच बोलला. तो लोकातील परावर तत्त्वांचा जाणकार, धर्माचा निर्णायक आणि सुख-दुःखाची गती जाणणारा होता—अशा रीतीने त्याने युधिष्ठिराशी भाषण केले.

Word by Word

इतिthus

अब्रवीत्said/spoke

महाप्राज्ञःvery wise

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira

सःhe

सेनजित्Senajit (name)

परावरज्ञःknower of past and future / higher and lower

लोकस्यof the world

धर्मवित्knower of dharma

सुखदुःखवित्knower of pleasure and pain

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

Yudhiṣṭhira

Senajit

loka (the world/people)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes