Shloka 7
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
परम ऋषियोंने ब्रह्मचर्यके पालनसे ही उत्तम लोकोंपर विजय पायी है; अतः मन-ही- मन अपने कल्याणकी इच्छा रखकर पहले ब्रह्मचर्यका पालन करे ।।
vyāsa uvāca | paramarṣibhir brahmacaryapālanenaiva uttamalokānāṃ vijayo labdhaḥ; ataḥ manasā svakalyāṇecchayā pūrvaṃ brahmacaryaṃ pālayet || vane mūlaphalāśī ca tapyan suviphulaṃ tapaḥ | puṇyāyatanacārī ca bhūtānām avihiṃsakaḥ ||
व्यास म्हणाले—परम ऋषींनी ब्रह्मचर्याच्या पालनानेच उत्तम लोकांवर विजय मिळविला आहे. म्हणून मनात आपले कल्याण इच्छून प्रथम ब्रह्मचर्य पाळावे. नंतर वानप्रस्थ-धर्माचा आश्रय घेऊन वनात कंदमुळे-फळे खाऊन राहावे, विपुल तपश्चर्येत प्रवृत्त व्हावे, पुण्यतीर्थांत भ्रमण करावे आणि आपल्या हातून कोणत्याही प्राण्याची हिंसा होऊ देऊ नये.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Spiritual attainment is grounded in disciplined self-restraint: brahmacarya is presented as the primary foundation, followed by forest-dwelling austerity, pilgrimage to holy places, and unwavering non-violence toward all beings.
In Vyāsa’s instruction within the Śānti Parva’s dharma discourse, he outlines an ascetic progression: first the observance of brahmacarya, then adopting vānaprastha-like practices—subsisting on forest produce, undertaking intense tapas, visiting sacred sites, and maintaining ahiṃsā.