Shloka 28
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आश्रमादाश्रमेष्वेव शिष्यो वर्तेत कर्मणा । इस प्रकार शिष्य यथाशक्ति सेवा करके गुरुको प्रसन्न करे और उन्हें उपहार देकर उनकी अआज्ञासे ब्रह्मचर्य-आश्रमसे दूसरे आश्रमोंमें पदार्पण करे और वहाँ भी उन आश्रमोंके कर्तव्योंका पालन करता रहे ।।
āśramād āśrameṣv eva śiṣyo varteta karmaṇā | vedavrato'pavāsena caturthe cāyuṣo gate,
शिष्याने आश्रमातून आश्रमात कर्मानेच वर्तन करावे. तो यथाशक्ती गुरूंची सेवा करून त्यांना प्रसन्न करावा; नंतर गुरूंच्या आज्ञेने व उपहार अर्पण करून ब्रह्मचर्याश्रमातून इतर आश्रमांत प्रवेश करावा आणि तेथेही त्या-त्या आश्रमांचे कर्तव्यधर्म पाळत राहावा. वेदव्रत व उपवास पाळत आयुष्याचा चतुर्थांश भाग व्यतीत झाल्यावर गुरूंना दक्षिणा देऊन विधिपूर्वक समावर्तन-संस्कार पूर्ण करावा.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: a student should honor and serve the guru, complete study with Vedic discipline, and then—only with the teacher’s permission and after offering dakṣiṇā—transition properly to the next life-stage while continuing the duties of each āśrama.
Vyāsa lays down a normative guideline for a disciple’s life-course: service and obedience during brahmacarya, formal completion through samāvartana, and orderly movement into subsequent āśramas with continued adherence to their respective obligations.