Adhyāya 241: Guṇa-sṛṣṭi, Kṣetrajña-sākṣitva, and Śama through Ātma-jñāna (गुणसृष्टिः, क्षेत्रज्ञसाक्षित्वं, शमः)
देवो यः संश्रितस्तस्मिन्नब्बिन्दुरिव पुष्करे । क्षेत्रज्ञ तं विजानीयान्नित्यं योगजितात्मकम्,'प्राणियोंके अन्तःकरण (हृदयाकाश) में जो स्वयम्प्रकाश चिन्मय देवता कमलके पत्तेपर पड़ी हुई पानीकी बूँदके समान निर्लेपभावसे विराजमान है तथा जिसने योगके द्वारा चित्तको वशमें किया है, उस आत्मतत्त्वको तुम सदैव क्षेत्रज्ष समझो
devo yaḥ saṁśritas tasminn abbindur iva puṣkare | kṣetrajña taṁ vijānīyān nityaṁ yogajitātmakaṁ ||
प्राण्यांच्या अंतःकरणात (हृदयाकाशात) जो स्वयंप्रकाश चैतन्यमय देवता कमळपानावरच्या जलकणासारखा निर्लेप भावाने विराजमान आहे, आणि ज्याने योगाने चित्त जिंकले आहे—त्या आत्मतत्त्वाला तू सदैव ‘क्षेत्रज्ञ’ (क्षेत्राचा ज्ञाता) असे जाण.
भीष्म उवाच