Shloka 14
Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)
“मेरी वह बात सुनो, जिसके अनुसार चलनेवाला राजा धर्मसे नीचे नहीं गिरता। धर्मशास्त्रोंकी आज्ञाका उल्लंघन करनेसे राजाका पतन हो जाता है और यदि धर्मशास्त्रका अनुसरण करता है तो वह निर्भय होता है ।।
vaiśampāyana uvāca | kāma-krodhāv anādṛtya pitevā samadarśanaḥ | śāstra-jāṁ buddhim āsthāya yujyate nainasā hi saḥ ||
वैशंपायन म्हणाले—“जो राजा काम व क्रोध यांना तुच्छ मानून शास्त्रविधीचा आधार घेतो आणि पित्याप्रमाणे सर्वांकडे समदृष्टीने पाहतो, तो पापाने लिप्त होत नाही. धर्मशास्त्राच्या आज्ञेचा भंग केल्यास राजाचा पतन होते; आणि त्याचे पालन केल्यास तो निर्भय होऊन धर्मात स्थिर राहतो.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler remains free from moral downfall by restraining desire and anger, judging all impartially like a father, and basing decisions on dharma-śāstra; obedience to śāstra brings fearlessness, while violation leads to ruin.
In Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Vaiśampāyana continues the didactic discourse by stating the qualities and discipline that keep a king steady in dharma and prevent political and spiritual collapse.