Shloka 8

भिक्षुलक्षणम्—एकचर्याः, अहिंसा, कैवल्याश्रमः

Marks of the Mendicant: Solitary Wandering, Non-Injury, and the Kaivalya-Discipline

Devanagari script

आक्रीडानां गृहाणां च गदानामगदस्य च । प्रज्ञावन्त: प्रयोक्तारो ज्ञानवद्धिरनुछिता:,बेटा! चेतन प्राणी क्रीडाके लिये स्थान और रहनेके लिये घर बनाते हैं। वे ही रोगोंको पहचानकर उनपर ठीक-ठीक दवाका प्रयोग करते हैं। बुद्धिमान पुरुषोंद्वारा ही इन सब कार्योंका यथावत्‌ अनुष्ठान होता है (स्वभावसे--अपने-आप नहीं)

Transliteration

ākrīḍānāṁ gṛhāṇāṁ ca gadānām agadasya ca | prajñāvantaḥ prayoktāro jñānavaddhir anucchitāḥ ||

Translation

व्यास म्हणाले—बाळा! खेळासाठीची मैदाने आणि राहण्यासाठीची घरे चेतन प्राणीच घडवितात. तेच रोग ओळखून त्यावर योग्य औषधाचा नेमका उपयोग करतात. ही कामे स्वभावाने आपोआप होत नाहीत; ज्ञानवान व विवेकी पुरुषच ती यथावत् करतात.

Word by Word

• {'ākrīḍānām': 'of play-grounds, places for sport/recreation', 'gṛhāṇām': 'of houses, dwellings', 'ca': 'and', 'gadānām': 'of diseases, ailments', 'agadasya': 'of medicine/antidote, remedy', 'prajñāvantaḥ': 'the wise, discerning persons', 'prayoktāraḥ': 'appliers, practitioners

• those who employ (means) correctly', 'jñānavadbhiḥ': 'by those possessing knowledge', 'anucchitāḥ': 'properly performed/observed

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

• Vyāsa
• ākrīḍa (playground)
• gṛha (house)
• gada (disease)
• agada (medicine/remedy)