Shloka 1
कर्म–ज्ञान–दैव–स्वभावविचारः
Inquiry into Karma, Knowledge, Fate, and Nature
पिन क्राा बछ। अर: त्रिशर्दाधिकद्धिशततमो< ध्याय: श्रीकृष्ण और उग्रसेनका संवाद--नारदजीकी लोकप्रियताके हेतुभूत गुणोंका वर्णन युधिछिर उवाच प्रिय: सर्वस्य लोकस्य सर्वसत्त्वाभिनन्दिता । गुणै: सर्वैरुपेतश्न॒ को न्वस्ति भुवि मानव:
Yudhiṣṭhira uvāca: priyaḥ sarvasya lokasya sarvasattvābhinanditaḥ | guṇaiḥ sarvair upetaś ca ko nv asti bhuvi mānavaḥ ||
युधिष्ठिर म्हणाला—पितामह! या पृथ्वीवर असा कोण मनुष्य आहे, जो सर्व लोकांचा प्रिय, सर्व प्राण्यांना आनंद देणारा व सर्व सद्गुणांनी युक्त आहे?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry: the highest human ideal is one whose character (guṇa) makes him universally beloved—bringing joy to all beings and embodying comprehensive virtue, not merely power or status.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira questions the elder (Bhīṣma) about the model human being—someone universally loved and praised—setting up a discourse on exemplary qualities and conduct.