Shloka 33
Gārhasthya-Śreṣṭhatā and Kṣatriya-Daṇḍadhāraṇa
Householder Primacy and the Royal Duty of Punishment
सुद्युग्न उवाच प्रमाणं चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे । अनुज्ञायामपि तथा हेतु: स्याद् ब्राह्मणर्षभ,सुद्युम्नने कहा--ब्राह्मणशिरोमणे! यदि आप दण्ड देनेमें राजाको प्रमाण मानते हैं तो वह क्षमा करके आपको लौट जानेकी आज्ञा दे दे, इसका भी उसे अधिकार है
sudyumna uvāca pramāṇaṃ cenmato rājā bhavato daṇḍadhāraṇe | anujñāyām api tathā hetuḥ syād brāhmaṇarṣabha ||
सुद्युम्न म्हणाले—हे ब्राह्मणश्रेष्ठ! दंड धारण करण्याच्या बाबतीत तुम्ही राजालाच प्रमाण मानत असाल, तर त्याच अधिकाराने तो क्षमा करून तुम्हाला परत जाण्याची आज्ञाही देऊ शकतो.
सुद्युग्न उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority must be applied consistently: if the king is accepted as the standard for punishment (daṇḍa), then the king’s power to forgive and grant leave is equally valid. Dharma in governance includes both chastisement and mercy.
Sudyumna addresses a revered Brahmin and argues from the Brahmin’s own premise: acknowledging royal authority in administering punishment necessarily implies acknowledging royal authority to pardon and permit departure as well.