Gārhasthya-Śreṣṭhatā and Kṣatriya-Daṇḍadhāraṇa
Householder Primacy and the Royal Duty of Punishment
“अतः तुम राजाके पास जाओ और अपनी करतूत उन्हें कह सुनाओ। उनसे कहना --नृपश्रेष्ठ! मैंने इस प्रकार बिना दिये हुए फल ले लिये हैं, अतः मुझे चोर समझकर अपने धर्मका पालन कीजिये। नरेश्वर! चोरके लिये जो नियत दण्ड हो, वह शीघ्र मुझे प्रदान कीजिये” ।। इत्युक्तस्तस्य वचनात् सुझ्युम्न॑ स नराधिपम् । अभ्यगच्छन्महाबाहो लिखित: संशितव्रत:,महाबाहो! बड़े भाईके ऐसा कहनेपर उनकी आज्ञासे कठोर व्रतका पालन करनेवाले लिखित मुनि राजा सुद्युम्नके पास गये
vyāsa uvāca — ataḥ tvaṃ rājāke pāsa jāo aura apanī kartūt unheṃ kaha-sunāo | unseṃ kahanā—nṛpaśreṣṭha! mayā evaṃ prakāreṇa adattaṃ phalaṃ gṛhītaṃ; ataḥ māṃ cauraṃ matvā sva-dharmaṃ pālayata | nareśvara! caurasya yo niyata-daṇḍaḥ sa śīghraṃ mahyaṃ pradīyatām || ity uktaḥ tasya vacanāt sujyumnaṃ sa narādhipam abhyagacchat, mahābāho, likhitaḥ saṃśita-vrataḥ ||
व्यास म्हणाले— “म्हणून तू राजाकडे जा आणि तू जे केलेस ते त्यांना सांग. त्यांना असे म्हण— ‘नृपश्रेष्ठ! मी अशा रीतीने न दिलेले फळ घेतले आहे; म्हणून मला चोर समजून आपला राजधर्म पाळा. नरेश्वर! चोरासाठी जो निश्चित दंड आहे तो त्वरित मला द्या.’ ज्येष्ठ भावाच्या या वचनाने उपदेशित, कठोर व्रतांत स्थिर असलेले मुनी लिखित मनुष्याधिपती राजा सुद्युम्नाकडे गेले।”
व्यास उवाच