Shloka 15
Adhyāya 223: Nāradasya Guṇa-kathana
Catalogue of Nārada’s Virtues
Devanagari script
अदृष्टं बत पश्यामि द्विषतां वशमागतम् | श्रिया विहीन मित्रैश्व भ्रष्टवीर्यपराक्रमम्
Translation
आज मी तुझी अशी अवस्था पाहतो आहे, जी पूर्वी कधीच पाहिली नव्हती. तू शत्रूंच्या वश झाला आहेस; राजलक्ष्मी व मित्रांपासून वंचित झाला आहेस आणि तुझे बल-पराक्रम नष्ट झाले आहेत.
Word by Word
अदृष्टम्unseen (before)
अदृष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअदृष्ट (दृश्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
बतalas/indeed (exclamation)
बत:
TypeIndeclinable
Rootबत
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Rootदृश् (पश्य-आदेश)
FormPresent, Indicative, First, Singular, Parasmaipada
द्विषताम्of the enemies
द्विषताम्:
TypeNoun
Rootद्विषत् (द्विष्-धातोः शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormMasculine, Genitive, Plural
वशम्control, power, sway
वशम्:
Karma
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Accusative, Singular
आगतम्come to, fallen into
आगतम्:
TypeAdjective
Rootआ-गम् (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रियाby/with fortune, royal prosperity
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
विहीनम्deprived of
विहीनम्:
TypeAdjective
Rootवि-ही (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
मित्रैःby/with friends
मित्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भ्रष्टवीर्यपराक्रमम्one whose strength and valor have perished
भ्रष्टवीर्यपराक्रमम्:
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट-वीर्य-पराक्रम (समासान्त प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes