Shloka 4
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
ब्राह्मणानां तपस्त्याग: प्रेत्य धर्मविधि: स्मृत: । क्षत्रियाणां च निधन संग्रामे विहितं प्रभो,'प्रभो! तप और त्याग ब्राह्मणोंके धर्म हैं जो मृत्युके पश्चात् परलोकमें धर्मजनित फल देनेवाले हैं। क्षत्रियोंके लिये संग्राममें प्राप्त हुई मृत्यु ही पारलौकिक पुण्यफलकी प्राप्ति करानेवाली है
vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇānāṃ tapas-tyāgaḥ pretya dharma-vidhiḥ smṛtaḥ | kṣatriyāṇāṃ ca nidhanaṃ saṃgrāme vihitaṃ prabho ||
वैशंपायन म्हणाले— ब्राह्मणांसाठी तप व त्याग ही धर्मविधी म्हणून स्मृत आहे; ती मृत्यूनंतर परलोकात योग्य फळ देते. आणि हे प्रभो, क्षत्रियांकरिता संग्रामात प्राप्त होणारा मृत्यूही विहित आहे; तोही परलोकी पुण्यफल देणारा मानला जातो.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse states a varṇa-specific ethical framework: Brahmins are enjoined toward tapas (austerity) and tyāga (renunciation), whose fruits mature in the afterlife; Kṣatriyas are enjoined toward courageous engagement in battle, where death in righteous combat is treated as a meritorious culmination of their duty.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that contrasts prescribed duties for social orders, emphasizing how each path—ascetic discipline for Brahmins and battlefield valor for Kṣatriyas—is framed as a legitimate means to attain posthumous merit when aligned with dharma.