Shloka 26
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
Devanagari script
प्रहर्ष: प्रीतिरानन्द: सुखं संशान्तचित्तता । अकुततश्रित् कुतश्चिद् वा चिन्तित: सात््विको गुण:
Translation
हर्ष, प्रीती, आनंद, सुख आणि चित्ताची शांती—हे भाव कारणाविना आपोआप उत्पन्न झाले तरी किंवा भक्ती, ज्ञान, वैराग्य, सत्संग इत्यादी कारणांनी उत्पन्न झाले तरी—ते सात्त्विक गुण मानले जातात.
Word by Word
प्रहर्षःexhilaration, rapture
प्रहर्षः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रहर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रीतिःaffection, gladness
प्रीतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, Nominative, Singular
आनन्दःbliss, joy
आनन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootआनन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखम्happiness, ease
सुखम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Nominative, Singular
संशान्तचित्तताtranquillity of mind (state of a calmed mind)
संशान्तचित्तता:
Karta
TypeNoun
Rootसंशान्तचित्तता
FormFeminine, Nominative, Singular
अकुतःfrom no cause, from nowhere
अकुतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअकुतः
श्रित्arisen/depending (on), resorting to
श्रित्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रि
Formक्तिन्/क्विप् (past-participial/agentive usage), Masculine, Nominative, Singular
कुतश्चित्from somewhere, from some cause
कुतश्चित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकुतः + चित्
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
चिन्तितःthought of, considered; (arising) by reflection/cause
चिन्तितः:
Karta
TypeAdjective
Rootचिन्त्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सात्त्विकःsattvic, pertaining to sattva
सात्त्विकः:
Karta
TypeAdjective
Rootसात्त्विक
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणःquality, attribute
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes