Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī

पञ्चज्ञ: पञज्चकृत्पज्चगुण: पञजचशिख: स्मृतः । पुरुषावस्थमव्यक्तं परमार्थ न्यवेदयत्‌

bhīṣma uvāca | pañcajñaḥ pañcakṛt pañcaguṇaḥ pañcaśikhaḥ smṛtaḥ | puruṣāvastham avyaktam paramārthaṃ nyavedayat |

भीष्म म्हणाले—तो पञ्चशिख म्हणून स्मरणात आहे—पाचांचे ज्ञाता, पाचांच्या द्वारा कर्म करणारा आणि पाच गुणांनी युक्त. त्याने पुरुषावस्थेत स्थित अव्यक्त तत्त्व व परमार्थ प्रतिपादिला.

पञ्चज्ञःone who knows five (things)
पञ्चज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चकृत्one who performs five (acts)
पञ्चकृत्:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चगुणःpossessing five qualities
पञ्चगुणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चशिखःPañcaśikha (proper name; 'five-crested')
पञ्चशिखः:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चशिख
FormMasculine, Nominative, Singular
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Passive (past participle), Masculine, Nominative, Singular
पुरुषावस्थम्the state/condition of the person (puruṣa)
पुरुषावस्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुषावस्था
FormNeuter, Accusative, Singular
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
परमार्थम्the highest truth/ultimate meaning
परमार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरमार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवेदयत्he informed/expounded
न्यवेदयत्:
TypeVerb
Rootविद् (वेदयति)
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada, नि

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Pañcaśikha
Ā
Āsuri
K
Kapila (as doctrinal affiliation: Kapilamata)
M
muni (sages/ascetics)
Ā
āśrama (hermitage)