Previous Verse
Next Verse

Shloka 123

प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः

Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions

ब॒हस्पतिरुवाच इष्टं त्वनिष्टं च सुखासुखे च साशीस्त्ववच्छन्दति कर्मभिश्न | बृहस्पतिने कहा--भगवन्‌! सुख सबको अभीष्ट होता है और दुःख किसीको भी प्रिय नहीं होता। इष्टकी प्राप्ति और अनिष्टके निवारणके लिये जो कामना होती है

bṛhaspatir uvāca | iṣṭaṃ tv aniṣṭaṃ ca sukhāsukhe ca sāśīs tv avacchandati karmabhiḥ nṛṇām |

बृहस्पती म्हणाले—भगवन्! सुख सर्वांना इष्ट असते आणि दुःख कोणालाही प्रिय नसते. इष्टाची प्राप्ती व अनिष्टाचे निवारण यासाठी जी कामना उत्पन्न होते, तीच मनुष्यांना कर्माकडे प्रवृत्त करते आणि त्या कर्मांनीच त्यांचे मनोरथ पूर्ण होतात; मग आपण कामना त्याज्य कशी म्हणता?

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहस्पति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
इष्टम्the desired (thing)
इष्टम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनिष्टम्the undesired (thing)
अनिष्टम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनिष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुखpleasure
सुख:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Dual
असुखेpain
असुखे:
Karma
TypeNoun
Rootअसुख
FormNeuter, Accusative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
that (desire/impulse)
:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
आशीःwish/desire
आशीः:
Karta
TypeNoun
Rootआशीस्
FormFeminine, Nominative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अवच्छन्दतिimpels/sets in motion
अवच्छन्दति:
TypeVerb
Rootछन्द्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
कर्मभिःby actions/deeds
कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Plural
नृन्men/people
नृन्:
Karma
TypeNoun
Rootनृ
FormMasculine, Accusative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bṛhaspati