Shloka 1
मनुरुवाच — इन्द्रिय-मनः-ज्ञान-क्रमः
Manu on the hierarchy of senses, mind, and knowledge
पम्प छा अकाल षण्णवर्त्याधेकशततमोब् ध्याय: जपयज्ञके विषयमें युधिषिरका प्रश्न
yudhiṣṭhira uvāca |
catūrāśramyam uktaṃ te rājadharmās tathaiva ca |
nānāśrayāś ca bahava itihāsāḥ pṛthagvidhāḥ ||
yudhiṣṭhira uvāca |
gatīnām uttamā prāptiḥ kathitāṃ jāpakeṣv iha |
ekaivaiṣā gatis teṣām uta yānty aparām api ||
युधिष्ठिर म्हणाला— पितामह! आपण चार आश्रमांची व्यवस्था आणि राजधर्म विस्ताराने सांगितला; तसेच अनेक विषयांशी संबंधित विविध प्रकारचे अनेक इतिहासही ऐकविले। पुन्हा आपण येथे जपपरायण साधकांना गतींमध्ये सर्वोत्तम गती प्राप्त होते असे सांगितले. त्यांच्यासाठी हीच एकमेव गती आहे काय, की कधी ते दुसरीही गती प्राप्त करतात?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a doctrinal inquiry: even if japa is praised as leading to the highest post-mortem destiny, is that result guaranteed for all japa-practitioners, or can faults and variations in practice lead to different outcomes? It sets up a nuanced discussion of spiritual discipline, merit, and ethical causality.
In the Śānti Parva dialogue, Yudhiṣṭhira continues questioning Bhīṣma after hearing teachings on the four āśramas and royal duty. He now turns to the topic of japa, asking whether japa-practitioners invariably attain the supreme goal or whether they may also reach other destinies.