Shloka 2
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! शास्त्रोंमें मनुष्यके लिये अध्यात्मके नामसे जिसका विचार किया जाता है, वह अध्यात्मज्ञान क्या है और कैसा है? यह मुझे बताइये ।। कुतः सृष्टमिदं विश्व ब्रह्मन् स्थावरजज्भमम् | प्रलये कथमभ्येति तन्मे वक्तुमिहाहसि,ब्रह्म! इस चराचर जगत्की सृष्टि किससे हुई है और प्रलयकालमें इसका लय किस प्रकार होता है; इस विषयका मुझसे वर्णन कीजिये
yudhiṣṭhira uvāca—pitāmaha! śāstreṣu manuṣyasya yac cādhyātma-nāmnā vicāryate, tad adhyātma-jñānaṁ kiṁ kīdṛśaṁ ca? tan me brūhi. kutaḥ sṛṣṭam idaṁ viśvaṁ brahman sthāvara-jaṅgamam? pralaye katham abhyeti? tan me vaktum ihārhasi.
युधिष्ठिर म्हणाला—पितामह! शास्त्रांत मनुष्यांसाठी ‘अध्यात्म’ या नावाने ज्याचा विचार केला जातो, ते अध्यात्मज्ञान नेमके काय आणि त्याचे स्वरूप कसे आहे? कृपा करून मला सांगा. हे ब्राह्मण! स्थावर-जंगम असे हे संपूर्ण विश्व कशापासून उत्पन्न झाले, आणि प्रलयकाळी याचा लय कसा होतो? हे मला आपणच सांगावे.
युधिछिर उवाच