Shloka 14

जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः

The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit

Devanagari script

श्लोकौ चात्र भवत:-- वात्सल्यात्सर्व भूते भ्यो वाच्या: श्रोत्रसुखा गिर: । परितापोपघातकश्न पारुष्यं चात्र गर्हितम्‌,इस विषयमें ये दो श्लोक प्रसिद्ध हैं-- वाणी ऐसी बोलनी चाहिये, जिसमें सब प्राणियोंके प्रति स्नेह भरा हो तथा जो सुनते समय कानोंको सुखद जान पड़े। दूसरोंको पीड़ा देना, मारना और कटुवचन सुनाना--ये सब निन्दित कार्य हैं

Transliteration

ślokau cātra bhavataḥ— vātsalyāt sarvabhūtebhyo vācyāḥ śrotrasukhā giraḥ | paritāpopaghātakaś ca pāruṣyaṃ cātra garhitam ||

Translation

भारद्वाज म्हणाले—येथे हे दोन श्लोक प्रसिद्ध आहेत: सर्व प्राण्यांप्रती वात्सल्य ठेवून, कानांना सुखद वाटतील अशी वाणी बोलावी. दुसऱ्यांना पीडा देणे, मारणे किंवा इजा करणे आणि कटुवचन बोलणे—हे सर्व येथे निंद्य आहे.

Word by Word

श्लोकौtwo verses

चand

अत्रhere

भवतःfor you / of you (honorific)

वात्सल्यात्out of affection

सर्वभूतेभ्यःto all beings

वाच्याःto be spoken / should be spoken

श्रोत्रसुखाःpleasant to the ear

गिरःwords / speech

परितापोपघातकम्causing torment and injury

पारुष्यम्harshness / harsh speech

चand

अत्रhere (in this matter)

गर्हितम्censured / blameworthy

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes