Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Prajñā as Pratiṣṭhā — Indra–Kāśyapa Saṃvāda (Śānti-parva 12.173)

सस्त्रीकुमारं च पुरं बभूवास्वस्थमानसम्‌ । अपने मित्रको इस दशामें देखकर मन्त्री और पुरोहितोंके साथ राजा विरूपाक्ष फूट- फ़ूटकर रोने लगे। उनके महलमें महान्‌ आर्तनाद गूँजने लगा। स्त्री और बच्चोंसहित सारे नगरमें शोक छा गया। किसीका भी मन स्वस्थ न रहा ।। अथाब्रवीन्नूषप: पुत्रं पापो5यं वध्यतामिति

sa-strī-kumāraṁ ca puraṁ babhūva asvastha-mānasam | athābravīn nūṣapaḥ putraṁ pāpo ’yaṁ vadhyatām iti ||

स्त्रिया व बालकांसह सारे नगर शोकाने व्याकुळ होऊन अस्वस्थचित्त झाले. तेव्हा नूषपाने आपल्या पुत्रास म्हटले—“हा पापी आहे; याचा वध करावा.”

he
:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्त्रीकुमारम्women and children
स्त्रीकुमारम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्रीकुमार
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
बभूवbecame/was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
अस्वस्थमानसम्with minds not at ease; distressed
अस्वस्थमानसम्:
TypeAdjective
Rootअस्वस्थमानस
FormNeuter, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
नूषपःNūṣapa
नूषपः:
Karta
TypeNoun (Proper name)
Rootनूषप
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रम्to (his) son
पुत्रम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
पापःthis wicked (man)
पापः:
Karta
TypeAdjective (used substantively)
Rootपाप
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
वध्यताम्let (him) be killed
वध्यताम्:
TypeVerb
Rootवध्
FormImperative (Loṭ), 3rd, Singular, Passive (Karmani)
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

भीष्म उवाच

B
Bhishma
N
Nūṣapa
N
Nūṣapa’s son
T
the city (pura)