Shloka 74

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

Devanagari script

आयुश्च तस्माल्लेभे तं नहुषश्च ततो भुवि । ययातिर्नहुषाच्चापि पूरुस्तस्माच्च लब्धवान्‌,पुरूरवासे आयुने, आयुसे नहुषने, नहुषसे ययातिने और ययातिसे पूरुने इस भूतलपर वह खड़ग प्राप्त किया

Transliteration

āyuś ca tasmāl lebhe taṃ nahuṣaś ca tato bhuvi | yayātir nahuṣāc cāpi pūrus tasmāc ca labdhavān ||

Translation

भीष्म म्हणाले—त्याच्याकडून आयूने तो (खड्ग) मिळविला; पुढे या भूमीवर नहुषानेही तो प्राप्त केला. नहुषाकडून ययातीने आणि ययातीकडून पूरूने तो स्वीकारला. अशा रीतीने हे शस्त्र धर्मनिष्ठ राजवंशात परंपरेने चालत आले—राज्यसत्ता व राजदंड हा केवळ बळाने नव्हे, तर धर्मसंगत वारशाने मिळणारा न्यास आहे, असे सूचित होते.

Word by Word

आयुःĀyu (king Āyu)

चand

तस्मात्from him

लेभेobtained/received

तम्him

नहुषःNahuṣa

चand

ततःthen/thereafter

भुविon earth

ययातिःYayāti

नहुषात्from Nahuṣa

चand

अपिalso

पूरुःPūru

तस्मात्from him (from Yayāti)

चand

लब्धवान्obtained (having obtained)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Āyu

Nahūṣa

Yayāti

Pūru

khadga (sword)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes