Shloka 753
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति । अनास्तिक पुरुषोंके लिये एक गोदानमात्र ही प्रायश्चित्त बतलाया गया है। कुत्ते, सूअर, मनुष्य, मुर्गे और गदहेके मांस और मल-मूत्र खा लेनेपर द्विजका पुनः संस्कार होना चाहिये
bhīṣma uvāca | māṁsaṁ mūtraṁ purīṣaṁ ca prāśya saṁskāram arhati |
भीष्म म्हणाले— मांस, मूत्र आणि पुरीष यांचे सेवन केल्यास द्विजाला पुनः संस्कार (शुद्धीविधी) करणे आवश्यक ठरते. नास्तिक पुरुषासाठी एक गोदान एवढेच प्रायश्चित्त सांगितले आहे. कुत्रा, डुक्कर, मनुष्य, कोंबडा आणि गाढव यांचे मांस तसेच मल-मूत्र खाल्ल्यास द्विजाचा पुनः संस्कार व्हावा.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that serious violations of purity norms—especially consuming forbidden or impure substances—require formal expiation and restorative rites (saṁskāra) to re-establish dharmic eligibility; it also notes a specific expiation (cow-gift) in the case of a nāstika.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhishthira about rules of conduct and expiation, specifying what purification is required when a dvija consumes impure substances and mentioning related expiations for particular cases.