Shloka 23
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
नालसाः: प्राप्तुवन्त्यर्थानू न क्लीबा नाभिमानिन: । न च लोकरवाद् भीता न वै शश्चत् प्रतीक्षिण:,“जो आलसी हैं, कायर हैं, अभिमानी हैं, लोक-चर्चासे डरनेवाले और सदा समयकी प्रतीक्षामें बैठे रहनेवाले हैं, ऐसे लोग अपने अभीष्ट अर्थको नहीं पा सकते
nālasāḥ prāpnuvanty arthān na klībā nābhimāninaḥ | na ca lokaravād bhītā na vai śaśvat pratīkṣiṇaḥ ||
भीष्म म्हणाले—आळशी लोकांना इष्ट साध्य होत नाही; ना भित्र्यांना, ना अहंकारींना. लोकवदंतीला घाबरणारे आणि सतत ‘योग्य वेळे’चीच वाट पाहणारेही उद्दिष्ट साधू शकत नाहीत।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that success in rightful aims requires active effort and inner strength: laziness, cowardice, ego, fear of public criticism, and endless postponement are obstacles that prevent attainment.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira on conduct and practical ethics after the war, emphasizing qualities needed to accomplish dharmic and worldly objectives.