Shloka 96
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
सा भार्या या प्रियं ब्रूते स पुत्रो यत्र निर्व॒ति: । तम्मित्रं यत्र विश्वास: स देशो यत्र जीव्यते
Translation
जी पत्नी प्रिय वचन बोलते ती उत्तम; ज्याच्यामुळे सुख मिळते तो पुत्र श्रेष्ठ; ज्याच्यावर विश्वास टिकतो तोच मित्र; आणि जिथे उपजीविका चालते तोच देश उत्तम.
Word by Word
साshe/that (woman)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
याwho
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रियंpleasant, dear
प्रियं:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रूतेspeaks
ब्रूते:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
निर्वृतिःcontentment, happiness, satisfaction
निर्वृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्वृति
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्that (is)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
मित्रंfriend
मित्रं:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
विश्वासःtrust, confidence
विश्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat (is)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देशःcountry, land
देशः:
Karta
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
जीव्यतेone lives; livelihood is possible
जीव्यते:
Karta
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, Third, Singular, Passive
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes