Shloka 37
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
ब्रह्मदत्त तवाच कृतस्य चैव कर्तुश्न सख्यं संधीयते पुनः । वैरस्योपशमो दृष्ट: पापं नोपाश्लुते पुन:
brahmadatta uvāca—kṛtasya caiva kartuś ca sakhyaṃ sandhīyate punaḥ | vairasyopaśamo dṛṣṭaḥ pāpaṃ nopāśnute punaḥ ||
ब्रह्मदत्त म्हणाला—पूजनी! ज्याने अन्याय सोसला आणि ज्याने तो केला, त्यांच्या मध्ये पुन्हा मैत्री जुळू शकते. प्रतिशोध झाला की वैर शमतं, आणि अपराध्याला त्या पापाचं ओझं पुन्हा भोगावं लागत नाही; म्हणून अपराधी व सहन करणारा यांचा मेल पुन्हा होऊ शकतो.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
The verse argues that hostility can subside after retaliation, making renewed friendship possible between offender and victim; it frames retaliation as a mechanism that ‘settles’ enmity and ends further moral liability being pressed upon the wrongdoer.
Brahmadatta is presenting a moral-psychological observation in a discourse on conduct: he claims that once vengeance has been taken, the heat of enmity cools and reconciliation between the parties can be re-established.