Shloka 18
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
"क्षत्रिय सबकी बुराई ही करते हैं। इनपर कभी विश्वास नहीं करना चाहिये। ये दूसरोंका अपकार करके भी सदा उसे व्यर्थ सान्त्वना दिया करते हैं ।।
kṣatriyāḥ sarvakīṃ burāīṃ hi kurvanti | etaiḥ kadācid api viśvāso na kartavyaḥ | te paropakāraṃ kṛtvāpi sadā taṃ vyartha-sāntvanāṃ dadati || aham asya karomy adya sadṛśīṃ vairayātanām | kṛtaghnasya nṛśaṃsasya bhṛśaṃ viśvāsaghātinaḥ | “paśyata tāvat, ayaṃ rājakumāraḥ kīdṛśaḥ kṛtaghnaḥ, atyanta-krūraḥ, viśvāsaghātī ca! śobhanam—adya aham asya vairasya badalaṃ gṛhītvā eva sthāsyāmi.”
भीष्म म्हणाले—क्षत्रिय नेहमी परदोष-निंदा करीत असतात; त्यांच्यावर कधीही विश्वास ठेवू नये. ते दुसऱ्याचे अपकार करूनही निरर्थक सान्त्वना देत राहतात. आज मी या वैराचा योग्य प्रतिकार करीन—त्या कृतघ्न, नृशंस आणि घोर विश्वासघातकावर. “पाहा तर, हा राजकुमार किती कृतघ्न, किती निर्दय, किती विश्वासघातकी! बरं, आज मी या शत्रुत्वाचा बदला घेऊनच थांबेन; माघार घेणार नाही.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage warns against misplaced trust in those who habitually harm others and then offer only hollow reassurance; it highlights the ethical gravity of ingratitude and betrayal of trust, and shows how such vices provoke cycles of retaliation.
A speaker (framed here under Bhishma’s discourse) reports a harsh judgment about kshatriyas and then voices a vow of revenge against a prince described as ungrateful, cruel, and treacherous—indicating an escalation from moral condemnation to retaliatory intent.