Shloka 18
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
Devanagari script
अभिसंदधते ये च विश्वासायास्य मानवा: । अशेषमेवोपलभ्य कुर्वन्तीति विनिश्चय:
Translation
ज्यांचे सर्वस्व लुटले जाते, ते लोक त्या दरोडेखोरांशी सलोखा करून विश्वास वाढविण्याचा प्रयत्न करतात; मग त्यांच्या ठिकाणांचा पत्ता लावून त्यांचेही सर्वस्व नष्ट करतात—हे निश्चित आहे.
Word by Word
अभिसंदधतेthey join/associate; they make alliance
अभिसंदधते:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-सम्-धा (धातु: धा)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विश्वासायfor trust/confidence
विश्वासाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootविश्वास
Formपुं, चतुर्थी, एकवचन
अस्यof him/this (his/their)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम् (अयम्)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन
मानवाःmen, people
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
अशेषम्entirely, without remainder (all)
अशेषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअशेष
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उपलभ्यhaving found/ascertained
उपलभ्य:
TypeVerb
Rootउप-लभ् (धातु: लभ्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्), कर्तरि, true
कुर्वन्तिthey do/make
कुर्वन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु: कृ)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम, बहुवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विनिश्चयःcertainty, definite conclusion
विनिश्चयः:
Karta
TypeNoun
Rootविनिश्चय
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes