Shloka 37
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
Devanagari script
अकार्यमपि यज्ञार्थ क्रियते यज्ञकर्मसु । एतस्मात् कारणादू राजा न दोषं प्राप्तमर्ति
Translation
यज्ञकर्मांत यज्ञासाठी कधी कधी करावयास अयोग्य असेही कर्म केले जाते; तरी ते दोष मानले जात नाही. त्याच कारणामुळे आपत्तीकाळी प्रजेला पीडा दिली तरी राजाला दोष लागत नाही.
Word by Word
अकार्यम्a non-obligatory / improper act
अकार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
यज्ञार्थम्for the sake of the sacrifice
यज्ञार्थम्:
Prayojana
TypeNoun
Rootयज्ञार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रियतेis done
क्रियते:
TypeVerb
Rootकृ
FormLat, Atmanepada, Passive, Third, Singular
यज्ञकर्मसुin sacrificial rites
यज्ञकर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
एतस्मात्from this
एतस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
कारणात्from the reason/cause
कारणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Ablative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
दोषम्fault, sin, blame
दोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राप्नोतिattains, incurs
प्राप्नोति:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormLat, Parasmaipada, Active, Third, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes