Shloka 12
Āśā-prabhava (आशाप्रभव) — On the Rise and Power of Hope/Expectation
Sumitra Itihāsa Begins
Devanagari script
दृष्टवा च तां सभां दिव्यां दिव्यपुष्पफलान्विताम् । अश्वांस्तित्तिरकल्माषान् वस्त्राणि विविधानि च
Transliteration
dṛṣṭvā ca tāṃ sabhāṃ divyāṃ divyapuṣpaphalānvitām | aśvāṃs tittirakalmāṣān vastrāṇi vividhāni ca, bhārata |
Translation
दुर्योधन म्हणाला— भारत! दिव्य फुलांनी व फळांनी नटलेली ती अद्भुत सभा, तितरासारख्या ठिपक्यांच्या रंगाचे घोडे आणि अनेक प्रकारची तेजस्वी वस्त्रे मी पाहिली; आणि माझ्या शत्रू पांडवांचे कुबेरासारखे शुभ व विशाल ऐश्वर्य डोळ्यांनी पाहिले—तेव्हापासून मी अखंड शोकात अधिकाधिक बुडत चाललो आहे।
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ताम्that (her/that one)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सभाम्assembly hall
सभाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Accusative, Singular
दिव्याम्divine, splendid
दिव्याम्:
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormFeminine, Accusative, Singular
दिव्यपुष्पफलान्विताम्endowed with divine flowers and fruits
दिव्यपुष्पफलान्विताम्:
TypeAdjective
Rootदिव्यपुष्पफलान्वित
FormFeminine, Accusative, Singular
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
तित्तिरकल्माषान्speckled like partridges (tittiri)
तित्तिरकल्माषान्:
TypeAdjective
Rootतित्तिरकल्माष
FormMasculine, Accusative, Plural
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootवस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
विविधानिvarious, many kinds of
विविधानि:
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bharata!
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaP
PāṇḍavasK
KuberaS
sabhā (divine hall)A
aśvāḥ (dappled horses)V
vastrāṇi (various garments)D
divya-puṣpa-phala (divine flowers and fruits)B
Bhārata (form of address)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes