Shloka 1
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
अपन काल छा | अपड--#क+ द्ादशोड् ध्याय: नकुलका गृहस्थ-धर्मकी प्रशंसा करते हुए राजा युधिष्ठिरको समझाना वैशम्पायन उवाच अर्जुनस्य वच: श्रुत्वा नकुलो वाक्यमत्रवीत् | राजानमभिसप्प्रेक्ष्य सर्वधर्मभूतां वरम्
Vaiśampāyana uvāca | Arjunasya vacaḥ śrutvā Nakulo vākyam abravīt | Rājānam abhisamprekṣya sarvadharmabhṛtāṃ varam |
वैशंपायन म्हणाले—अर्जुनाचे वचन ऐकून नकुलही बोलू लागला. सर्व धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ अशा राजा युधिष्ठिरांकडे पाहून तो त्यांना संबोधण्यास उद्यत झाला।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma-centered counsel: speech in a royal-ethical setting is framed as guidance offered with respect to the foremost dharmic authority (Yudhiṣṭhira), emphasizing deliberation, attentiveness, and alignment with righteous intent.
Vaiśampāyana narrates a transition in dialogue: after Arjuna has spoken, Nakula turns toward Yudhiṣṭhira and begins his own statement, setting up Nakula’s contribution to the discussion on conduct and duty.