Shloka 75
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
त॑ स गोमायुरालोक्य स्नेहादागतसम्भ्रमम् । उवाच प्रणतो वाक््यं बाष्पगद्गदया गिरा,सियारने देखा, मालिकका हृदय स्नेहसे आकुल हो रहा है, तब उसने उसे प्रणाम करके अश्रुगद्वद वाणीसे इस प्रकार कहना आरम्भ किया--
taṁ sa gomāyur ālokya snehād āgata-sambhramam | uvāca praṇato vākyaṁ bāṣpa-gadgadayā girā ||
स्नेहातून आलेल्या संभ्रमाने व्याकुळ झालेल्या त्या गोमायूला पाहून तो नम्र होऊन बोलू लागला; अश्रूंनी गद्गद झालेली, कापरी वाणी त्याच्या घशात अडखळत होती.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how attachment (sneha) can overpower self-control, making even respectful speech tremble and break; it implicitly points to the ethical need for steadiness of mind while acknowledging natural compassion.
A person sees a jackal that has become emotionally agitated out of affection; he bows and begins to speak, but his voice is choked with tears and stammering.