Shloka 16
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
जो सामूहिक बल और पुरुषार्थसे सम्पन्न हैं, उन्हें अनायास ही सब प्रकारके अभीष्ट पदार्थोंकी प्राप्ति हो जाती है। संघबद्ध होकर जीवन-निर्वाह करनेवाले लोगोंके साथ संघसे बाहरके लोग भी मैत्री स्थापित करते हैं ।।
bhīṣma uvāca | jñānavṛddhāḥ praśaṃsanti śuśrūṣantaḥ parasparam | vinivṛttābhisandhānāḥ sukham edhanti sarvaśaḥ ||
भीष्म म्हणाले— ज्ञानवृद्ध व अनुभवी पुरुष अशा लोकांची प्रशंसा करतात—जे परस्परांची सेवा करतात, कपट-योजनांपासून निवृत्त असतात आणि सर्व प्रकारे सुखाने समृद्ध होतात। ज्यांच्याकडे सामूहिक बळ व पुरुषार्थ असतो, त्यांना सहजच सर्व अभिष्ट पदार्थ प्राप्त होतात। जे संघबद्ध होऊन जीवननिर्वाह करतात, त्यांच्याशी संघाबाहेरील लोकही मैत्री जोडतात। जिथे परस्परसेवा आणि अविश्वासाचा अभाव असतो, तिथे स्थैर्य, विश्वास व कल्याण आपोआप प्राप्त होते।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A community flourishes when its members serve one another and abandon deceitful intentions; wise elders praise such mutual trust as the basis of stable prosperity.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs on righteous governance and social well-being; here he highlights how collective life grounded in mutual service and freedom from intrigue leads to happiness and growth.