Shloka 35
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
यथा वप्रे वेगवति सर्वतः सम्प्लुतोदके । नित्यं विवरणाद् बाधस्तथा राज्यं प्रमाद्यतः,जैसे जलका प्रवाह बड़े वेगसे बह रहा हो और सब ओर जल-ही-जल फैल रहा हो, उस समय नदीतटके विदीर्ण होकर गिर जानेका सदा ही भय रहता है। उसी प्रकार यदि राजा सावधान न रहे तो उसके राज्यके नष्ट होनेका खतरा बना रहता है
yathā vapre vegavati sarvataḥ samplutodake | nityaṁ vivaraṇād bādhas tathā rājyaṁ pramādyataḥ ||
जसे प्रचंड वेगाच्या प्रवाहात सर्वत्र पाणी पसरले असता नदीकाठ तडकून कोसळण्याची भीती नेहमीच असते, तसेच राजा जर प्रमाद करील तर त्याच्या राज्याच्या नाशाचा धोका सतत राहतो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must remain continually alert; negligence (pramāda) creates small breaches that quickly become irreversible collapse, just as a flood breaks a weakened embankment.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma advises the king through a vivid simile: the state is like a riverbank under flood—only constant watchfulness and maintenance prevent ruin.