Shloka 11
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
Devanagari script
कृत्वा हि सुमहत् कर्म हत्वा भीष्ममुखान् कुरून् | जय: प्राप्तो यशः प्राग्रयं वैरं च प्रतियातितम्
Transliteration
kṛtvā hi sumahat karma hatvā bhīṣmamukhān kurūn | jayaḥ prāpto yaśaḥ prāgryaṃ vairaṃ ca pratiyātitam ||
Translation
खरोखरच एक अत्यंत महान कर्म करून—भीष्ममुख कुरूंचा वध करून—विजय प्राप्त झाला आहे, सर्वोच्च कीर्ती मिळाली आहे आणि वैराचा पूर्ण प्रतिशोधही फेडला गेला आहे।
Word by Word
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (त्वान्त)
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सुमहत्very great
सुमहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (त्वान्त)
भीष्ममुखान्those having Bhishma as their chief (Bhishma-headed)
भीष्ममुखान्:
Karma
TypeAdjective
Rootभीष्ममुख (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
कुरून्the Kurus
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राप्तःattained/obtained
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (भूतकृत्/कर्मणि-भावे), विशेषणरूपेण, Masculine, Nominative, Singular
यशःfame, glory
यशः:
Karta
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
प्राग्रयम्foremost, excellent
प्राग्रयम्:
TypeAdjective
Rootप्राग्रय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
वैरम्enmity, feud
वैरम्:
Karta
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रतियातितम्requited, paid back, avenged
प्रतियातितम्:
TypeVerb
Rootप्रति-या (धातु) / प्रति-याति (धातु-प्रयोग)
Formणिच्-प्रत्ययान्त क्त (कारित), नपुंसकलिङ्गे, Neuter, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaB
BhīṣmaK
KurusVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes