Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)

एवमुकत्वा ततो राजन्नूषीन्‌ सर्वान्‌ प्रतापवान्‌,क्रोधेन महता5<विष्टो धर्मात्मा वै प्रतापवान्‌ | वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति करानेवाले उस तीर्थसे प्रस्थित होकर यदुनन्दन बलरामजी “अवाकीर्ण' तीर्थमें गये, जहाँ आश्रममें रहते हुए महातपस्वी धर्मात्मा एवं प्रतापी दलभपुत्र बकने महान्‌ क्रोधमें भरकर घोर तपस्याद्वारा अपने शरीरको सुखाते हुए विचित्रवीर्यकुमार राजा धृतराष्ट्रके राष्ट्रका होम कर दिया था

evam uktvā tataḥ rājan ṛṣīn sarvān pratāpavān | krodhena mahatāviṣṭo dharmātmā vai pratāpavān ||

वैशंपायन म्हणाले—राजन्! असे बोलून तो प्रतापवान् पुरुष पुढे सर्व मुनिंना उद्देशून बोलला. तो धर्मात्मा व महातेजस्वी असूनही महान् क्रोधाने आविष्ट होता; त्याच वेगाने त्याचे वचन आणि कर्म प्रवृत्त झाले।

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral)
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
उष्यन्dwelling/staying
उष्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootवस्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
प्रतापवान्mighty/valorous
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
Formmasculine, nominative, singular
क्रोधेनwith anger
क्रोधेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्रोध
Formmasculine, instrumental, singular
महताgreat
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
Formmasculine, instrumental, singular
आविष्टःpossessed/overcome
आविष्टः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-विश्
Formक्त (past passive participle), masculine, nominative, singular
धर्मात्माrighteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मात्मन्
Formmasculine, nominative, singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रतापवान्mighty/valorous
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rājan (King Janamejaya, implied addressee)
Ṛṣis (sages)