Shloka 19

Adhyāya 33: Rauhiṇeya (Balarāma) is welcomed and takes his seat to witness the gadā-engagement

Devanagari script

अध्यर्धेन गुणेनेयं गदा गुरुतरी मम,मेरी यह गदा दुर्योधनकी डेढ़गुनी भारी है। ऐसी दुर्योधनकी गदा नहीं है, अतः माधव! आप व्यथित न हों। मैं समरांगणमें इस गदाद्वारा इससे भिड़नेका उत्साह रखता हूं

Transliteration

Bhīmasena uvāca: adhyardhena guṇeneyaṃ gadā gurutarī mama; naitādṛśī Duryodhanasya gadāsti; ato Mādhava, mā vyathitā bhava. aham asyā gadayā samara-aṅgaṇe tena saha yoddhum utsāhaṃ dhārayāmi.

Translation

भीम म्हणाला—“माझी ही गदा डेढपट जड आहे. दुर्योधनाकडे अशी गदा नाही; म्हणून हे माधव, व्यथित होऊ नका. रणांगणात याच गदेने त्याच्याशी झुंज देण्याचा माझा दृढ निश्चय आहे.”

Word by Word

• अध्यर्धेन: by one-and-a-half (times)
• अध्यर्धेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: अध्यर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• गुणेन: by a multiple/factor
• गुणेन: Karana
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• इयम्: this
• इयम्: Karta
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• गदा: mace
• गदा: Karta
• Type: Noun
• Root: गदा (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• गुरुतरी: heavier
• गुरुतरी: Karta
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Nominative, Singular, Comparative

• मम: of me / my
• मम: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: —, Genitive, Singular

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

• Bhima (Bhīmasena)
• Krishna (Mādhava)
• Duryodhana
• Gadā (mace)
• Samara-aṅgaṇa (battlefield)