Shloka 53

Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa

Resolve for the Mace Duel

Devanagari script

न्यस्तवर्मा विशेषेण श्रान्तश्नाप्सु परिप्लुत: । भृशं विक्षतगात्रश्न हतवाहनसैनिक:,विशेषतः उस वीरको जिसने अपना कवच उतार दिया हो, जो थककर जलमें गोता लगाकर विश्राम कर रहा हो, जिसके सारे अंग अत्यन्त घायल हो गये हों तथा जिसके वाहन और सैनिक मार डाले गये हों, किसी समूहके साथ युद्धके लिये बाध्य करना कदापि उचित नहीं है

Transliteration

nyastavarmā viśeṣeṇa śrāntaḥ snāpsu pariplutaḥ | bhṛśaṁ vikṣatagātraś ca hata-vāhana-sainikaḥ ||

Translation

दुर्योधन म्हणाला—ज्याने विशेषतः आपले कवच उतरविले आहे, जो थकून पाण्यात उतरून विश्रांती घेत आहे, ज्याचे सर्व अवयव अत्यंत जखमी झाले आहेत आणि ज्याचे वाहन व सैनिक मारले गेले आहेत—अशा पुरुषाला, विशेषतः समूहासह, युद्धास भाग पाडणे कधीही योग्य नाही.

Word by Word

• {'nyasta-varmā': 'one who has put down/removed his armour', 'viśeṣeṇa': 'especially

• in particular', 'śrāntaḥ': 'weary

• exhausted', 'snāpsu (snā-apsu)': 'in bathing waters

• in water for bathing/resting', 'pariplutaḥ': 'immersed

• drenched', 'bhṛśam': 'excessively

• severely', 'vikṣata-gātraḥ': 'one whose limbs/body are wounded', 'hata': 'slain

• killed', 'vāhana': 'vehicle

• chariot (contextually the conveyance in battle)', 'sainikaḥ': 'soldiers

• attendants/forces', 'yuddha': 'battle

• combat (implied by context)', 'na yuktam': 'not proper

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• armour (varman)
• water (āpas)
• vehicle/mount/chariot (vāhana)
• soldiers (sainika)