Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)

महता शड्खनादेन रथनेमिस्वनेन च । ऊर्ध्व॑ धुन्वन्‌ महारेणुं कम्पयंश्वापि मेदिनीम्‌,वे महान्‌ शंखनाद तथा रथके पहियोंकी घर्घराहटसे पृथ्वीको कैँपाते और धूलका महान्‌ ढेर ऊपर उड़ाते हुए वहाँ आये थे। युधिष्ठिरकी सेनाका कोलाहल सुनकर कृततवर्मा, कृपाचार्य और अश्व॒त्थामा तीनों महारथी राजा दुर्योधनसे इस प्रकार बोले--

mahātā śaṅkhanādena rathanemisvanena ca | ūrdhvaṃ dhunvan mahāreṇuṃ kampayaṃś cāpi medinīm ||

संजय म्हणाला—महान शंखनाद आणि रथचाकांच्या घर्घराटाने पृथ्वी कंपवित, धुळीचा प्रचंड लोळ वर उडवीत ते तेथे येऊन पोहोचले। युधिष्ठिराच्या सेनेचा कोलाहल ऐकून कृतवर्मा, कृपाचार्य आणि द्रोणपुत्र अश्वत्थामा हे तिघे महारथी राजा दुर्योधनास असे म्हणाले।

महताby/with great
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
शङ्खनादेनwith the conch-blast
शङ्खनादेन:
Karana
TypeNoun
Rootशङ्खनाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
रथनेमिस्वनेनwith the sound of the chariot-rims (wheels)
रथनेमिस्वनेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथनेमिस्वन
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
धुन्वन्shaking/raising
धुन्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootधुन्वत्
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle, धू (धुनोति)
महारेणुम्a great dust-cloud
महारेणुम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारेणु
FormMasculine, Accusative, Singular
कम्पयन्causing to tremble
कम्पयन्:
Karta
TypeVerb
Rootकम्पयत्
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (causative), कम्प् (caus. कम्पयति)
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेदिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛtavarmā
K
Kṛpācārya
A
Aśvatthāmā
D
Duryodhana
C
conch (śaṅkha)
C
chariot (ratha)
E
earth (medinī)
D
dust-cloud (reṇu)