Shloka 11
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
Devanagari script
अभ्यभाषन्त दुर्धर्ष राजानं सुप्तमम्भसि । राजनज़ुत्तिष्ठ युद्धयस्व सहास्माभियुधिष्ठिरम्
Transliteration
abhyabhāṣanta durdharṣa rājānaṃ suptam ambhasi | rājanottiṣṭha yudhyasva sahāsmābhir yudhiṣṭhiram ||
Translation
ते पाण्यात झोपलेल्या त्या दुर्धर्ष राजास म्हणाले—“राजन्, उठा; आमच्यासह मिळून युधिष्ठिराशी युद्ध कर.” हे वचन युद्ध-परामर्शाचा कठोर दबाव दर्शविते—राजाला जडत्व सोडून पुन्हा रणात उतरायला, सामूहिक कर्तव्य म्हणून, प्रवृत्त करते।
Word by Word
अभ्यभाषन्तthey addressed/spoke to
अभ्यभाषन्त:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-भाष्
FormImperfect (Lan), 3, Plural, Parasmaipada
दुर्धर्षाःhard to assail, formidable (ones)
दुर्धर्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सुप्तम्sleeping
सुप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुप्त
FormMasculine, Accusative, Singular
अम्भसिin the water
अम्भसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअम्भस्
FormNeuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
उत्तिष्ठrise! stand up!
उत्तिष्ठ:
Karta
TypeVerb
Rootउत्-स्था
FormImperative (Lot), 2, Singular, Parasmaipada
युद्धयस्वfight!
युद्धयस्व:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperative (Lot), 2, Singular, Atmanepada
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
अस्माभिःwith us
अस्माभिः:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Plural
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaT
the king (unnamed in this verse)Y
YudhiṣṭhiraW
water (ambhas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes