Shloka 503
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
कर्तव्यं तन्मनुष्येण क्षत्रधर्मेण वर्तता । “इस लोकमें जिस कार्यको गर्हणीय समझा जाता हो, जिसकी सब लोग भरपेट निन्दा करते हों, वह भी क्षत्रिय-धर्मके अनुसार बर्ताव करनेवाले मनुष्यके लिये कर्तव्य माना गया है
kartavyaṁ tanmanuṣyeṇa kṣatradharmeṇa vartatā |
संजय म्हणाला— जो मनुष्य क्षत्रधर्मानुसार वागतो, त्याच्यासाठी तो कर्मही कर्तव्य मानला जातो—जरी या लोकात तो निंद्य समजला जात असेल आणि सर्व लोक त्याची भरपूर निंदा करीत असतील तरीही।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that within kṣatriya-dharma, an act may be deemed obligatory even when ordinary social morality condemns it; duty is being defined by one’s role-based dharma rather than by public approval.
In the Sauptika Parva’s opening context, Sañjaya is describing a grim wartime rationale: actions taken under the warrior code are being presented as ‘duty’ even when they appear reprehensible to the wider world.