Shloka 24

अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः

Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve

Devanagari script

ततोऊस्तं पर्वतश्रेष्ठमनुप्राप्ते दिवाकरे । सर्वस्य जगतो धात्री शर्वरी समपद्यत,तदनन्तर सूर्यदेवके पर्वतश्रेष्ठ अस्ताचलपर पहुँच जानेपर धायकी भाँति सम्पूर्ण जगत्‌को अपनी गोदमें विश्राम देनेवाली रात्रिदेवीका सर्वत्र आधिपत्य हो गया

Transliteration

tato ’staṃ parvataśreṣṭham anuprāpte divākare | sarvasya jagato dhātrī śarvarī samapadyata ||

Translation

त्यानंतर सूर्यदेव पर्वतश्रेष्ठ अस्ताचलास प्राप्त होताच, सर्व जगताची धात्री जणू अशी रात्रि सर्वत्र पसरली आणि सर्वांना कुशीत घेऊन विश्रांती देऊ लागली.

Word by Word

ततःthen, thereafter

उपास्तंhaving reached the setting (i.e., set)

पर्वतश्रेष्ठम्the best of mountains

अनुप्राप्तेwhen (he) had reached

दिवाकरेwhen the sun (day-maker) had (so) reached

सर्वस्यof all

जगतःof the world

धात्रीthe sustainer/nurse (mother)

शर्वरीnight

समपद्यतcame about, set in, prevailed

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Divākara (Sun)

Śarvarī (Night)

Parvataśreṣṭha (the foremost mountain; sunset mountain)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes