Shloka 38
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा धर्मश्न सूक्ष्मो निपुणोपलक्ष्य: । वाचापि भर्तु: परमाणुमात्र- मिच्छामि दोष॑ न गुणान् विसृज्य,धर्मपुत्र महात्मा युधिष्ठिर धर्ममें ही स्थित हैं। धर्मका स्वरूप बड़ा सूक्ष्म है। सूक्ष्म बुद्धिवाले धर्मपालनमें निपुण महापुरुष ही उसे समझ सकते हैं। मैं अपने पतिके गुणोंको छोड़कर वाणीद्वारा उनके परमाणुतुल्य छोटे-से-छोटे दोषको भी कहना नहीं चाहती
dharme sthito dharmasuto mahātmā dharmajñaḥ sūkṣmo nipuṇopalakṣyaḥ | vācāpi bhartuḥ paramāṇumātram icchāmi doṣaṁ na guṇān visṛjya ||
धर्मपुत्र महात्मा युधिष्ठिर धर्मातच स्थित आहेत. धर्माचे स्वरूप अत्यंत सूक्ष्म आहे; सूक्ष्म बुद्धीचे व धर्मपालनात निपुण महापुरुषच ते ओळखू शकतात. मी पतीचे गुण बाजूला ठेवून वाणीने त्यांच्या परमाणूसमान सूक्ष्म दोषाचाही उल्लेख करू इच्छित नाही.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is subtle and requires refined discernment; ethical speech should prioritize truth with restraint, avoiding fault-finding—especially when a person’s overarching virtues and steadfastness in dharma are evident.
The narrator Vaiśampāyana characterizes Yudhiṣṭhira as firmly rooted in dharma and notes the subtlety of dharma; the passage also conveys a stance of reluctance to criticize one’s husband even minimally, emphasizing respect and the weighing of virtues over minor defects.