Shloka 9
Sabhā-parva Adhyāya 63 — Draupadī’s Contested Status, Vidura’s Warning, and Dhṛtarāṣṭra’s Boons
महाराज प्रभवस्त्वं धनानां पुरा द्यूतान्मनसा यावदिच्छे: । बहुवित्तान् पाण्डवां श्वेज्जयस्त्वं कि ते तत् स्याद् वसु विन्देह पार्थान्,महाराज! आप जूएसे पहले भी मनसे जितना धन चाहते, उतना धन पा सकते थे; यदि अत्यन्त धनवान् पाण्डवोंको आपने जूएके द्वारा जीत ही लिया तो इससे आपका क्या होगा? कुन्तीके पुत्र स्वयं ही धनस्वरूप हैं। आप इन्हींको अपनाइये
mahārāja prabhavas tvaṁ dhanānāṁ purā dyūtān manasā yāvad iccheḥ | bahuvittān pāṇḍavān śva ejayas tvaṁ ki te tat syād vasu vindeha pārthān ||
विदुर म्हणाले—महाराज, द्यूतापूर्वीही तुम्ही धनाचे प्रभू होता; मनात जितके इच्छाल, तितके धन मिळवू शकत होता. मग अत्यंत धनवान पांडवांनाही द्यूतात ‘जिंकले’ तर त्यातून तुला काय मिळणार? कुंतीपुत्र स्वतःच धनस्वरूप आहेत; कपटाने नव्हे, स्नेहाने त्यांना आपले करा.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura warns that wealth gained through gambling and coercion is hollow; a king should seek true gain by righteous conduct and by winning people through goodwill. The Pāṇḍavas are ‘treasure’ in themselves—valuable allies and kin—so treating them as stakes in dice is ethically ruinous.
In the context of the dice-game episode in the royal assembly, Vidura addresses King Dhṛtarāṣṭra, questioning the point of trying to win the wealthy Pāṇḍavas by gambling. He urges the king to ‘obtain’ them in a better way—by embracing them as family rather than exploiting them as objects of play.