Shloka 23

सभा-पर्व, अध्याय ६१ — द्रौपदी-प्रश्नः, सभाधर्मः, सत्यवचन-नियमः

Devanagari script

युद्धे जित: पराभूत: प्रीतिपूर्वमरिंदम: । एतद्‌ राजन्‌ मम धन तेन दीव्याम्यहं त्वया

Transliteration

yuddhe jitaḥ parābhūtaḥ prītipūrvam ariṃdamaḥ | etad rājan mama dhana tena dīvyāmy ahaṃ tvayā ||

Translation

युधिष्ठिर म्हणाला—युद्धात मी जिंकला गेलो, पराभूत झालो; तरीही शत्रुदमन त्या वैऱ्याने माझ्याशी प्रीतिपूर्वक वागणूक दिली. राजन्! हेच माझे धन; हाच दाव लावून मी तुझ्याशी खेळतो.

Word by Word

• युद्धे: in battle
• युद्धे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Locative, Singular

• जितः: having conquered / victorious
• जितः: Karta
• Type: Verb
• Root: जि
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

• पराभूतः: defeated / overcome
• पराभूतः: Karta
• Type: Verb
• Root: पराभू
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

• प्रीतिपूर्वम्: gladly / with pleasure
• प्रीतिपूर्वम्: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: प्रीतिपूर्व

• अरिंदमः: enemy-subduer (epithet)
• अरिंदमः: Karta
• Type: Noun
• Root: अरिंदम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• एतत्: this
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• मम: my / of me
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• धनम्: wealth / stake
• धनम्: Karta
• Type: Noun
• Root: धन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• तेन: with that
• तेन: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• दीव्यामि: I play (at dice) / I gamble
• Type: Verb
• Root: दिव्
• Form: Present (Lat), First, Singular, Parasmaipada

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Nominative, Singular

• त्वया: with you
• त्वया: Karana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Instrumental, Singular

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• rājan (the king addressed)