Shloka 9
सभा-पर्व, अध्याय 56: विदुरस्य द्यूत-निन्दा
Vidura’s Censure of Dicing and Warning to the Kurus
भयं परिहरन् मन्द आत्मानं परिपालयन् | वर्षासु क्लिन्नकटवत् तिष्ठन्नेवावसीदति,मूर्ख मनुष्य भयका त्याग और आत्मरक्षा करते हुए भी यदि चुपचाप बैठा रहे, उद्योग न करे, तो वह वर्षाकालमें भींगी हुई चटाईके समान नष्ट हो जाता है
bhayaṃ pariharan manda ātmānaṃ paripālayan | varṣāsu klinnakaṭavat tiṣṭhann evāvasīdati ||
दुर्योधन म्हणाला—मंदबुद्धी मनुष्य भय टाकून देऊन आणि स्वतःचे रक्षण करत असला, तरी जर तो गप्प बसून उद्योगच केला नाही, तर तो पावसात भिजलेल्या चटईसारखा कुजून नष्ट होतो.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Fearlessness and self-protection are not enough by themselves; without initiative and sustained effort, a person declines—illustrated by the image of a rain-soaked mat that collapses and rots.
In the Sabha Parva context, Duryodhana is voicing a hard, political-ethical maxim: in a competitive royal world, mere caution and passive waiting are ruinous; one must act (udyoga) to secure one’s aims.