Shloka 7
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
Devanagari script
प्रत्यक्षदर्शी लोकस्य तिर्यगूर्ध्यमधस्तथा । सांख्ययोगविभागज्ञो निर्विवित्सु: सुरासुरान्ू
Transliteration
pratyakṣadarśī lokasya tiryagūrdhvamadhastathā | sāṅkhyayogavibhāgajño nirvivitsuḥ surāsurān |
Translation
वैशंपायन म्हणाले— तो लोकाचा प्रत्यक्षदर्शी होता—तिर्यक्, ऊर्ध्व आणि अधः, सर्व प्रकारे. सांख्य व योग यांचा भेद जाणून तो देव-दानवांशी स्पर्धा करण्याच्या इच्छेपासून मुक्त होता.
Word by Word
प्रत्यक्षदर्शीdirectly-seeing; eyewitness
प्रत्यक्षदर्शी:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्षदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकस्यof the world/people
लोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
तिर्यक्horizontally; across
तिर्यक्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक्
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
अधःdownwards; below
अधः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअधस्
तथाand so; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सांख्ययोगविभागज्ञःknower of the distinctions between Sāṅkhya and Yoga
सांख्ययोगविभागज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootसांख्य-योग-विभाग-ज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
निर्विवित्सुःdesiring to know/ascertain (fully)
निर्विवित्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्विवित्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
सुरासुरान्gods and demons
सुरासुरान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुर-असुर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
sura (devas)A
asuraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes