Shloka 40

Bhīṣma–Śiśupāla-saṃvādaḥ

Bhishma and Shishupala’s exchange in the assembly

Devanagari script

इस प्रकार श्रीमह्या भारत सभापव॑के अन्तर्गत शिशुपालवधपर्वमें युधिष्ठिरको आश्वासन नामक चालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,अन्तरात्मन्यभिहते रौषि पत्ररथाशुचि । अण्डभक्षणकर्मतत्‌ तव वाचमतीयते “हंस! तुम्हारी अन्तरात्मा रागादि दोषोंसे दूषित है, तुम्हारा यह अण्डभक्षणरूप अपवित्र कर्म तुम्हारी इस धर्मोपदेशमयी वाणीके सर्वथा विरुद्ध है”

Translation

हे हंसा! तुझी अंतरात्मा रागादि दोषांनी कलुषित आहे; अंडे भक्षणाचे हे अपवित्र कर्म तुझ्या धर्मोपदेशमय वाणीला सर्वथा विरोधी आहे।

Word by Word

अन्तरात्मनिin the inner self/conscience

अभिहतेwhen struck/afflicted

रौषिO Roushi (name/address)

पत्ररथO leaf-charioted one (bird; epithet)

अशुचिO impure one

अण्डभक्षणकर्मthe act of eating eggs

तत्that

तवof you/your

वाचम्speech/utterance

अतीयतेis transgressed/contradicted

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Meter (Chandas)

Sandhi Notes