Shloka 24

Śiśupāla’s Protest Against the Arghya to Kṛṣṇa (शिशुपाल-आक्षेपः)

Devanagari script

विश्रान्तास्ते ततो5पश्यन्‌ भूमिपा भूरिदक्षिणम्‌

Transliteration

viśrāntās te tato ’paśyan bhūmipā bhūridakṣiṇam |

Translation

विश्रांतीनंतर ते राजे अनेक सदस्यांनी वेढलेल्या, विपुल दक्षिणा देणाऱ्या धर्मराज युधिष्ठिरास पाहू लागले. हे जनमेजया! त्या वेळी राजे, ब्राह्मण आणि महर्षींनी परिपूर्ण तो यज्ञमंडप देवांनी भरलेल्या स्वर्गलोकाप्रमाणे शोभून दिसत होता.

Word by Word

• विश्रान्ताः: rested
• विश्रान्ताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विश्रान्त (वि+श्रान्त)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ततः: then/thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अपश्यन्: saw
• अपश्यन्: Karma
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• भूमिपाः: kings (protectors of the earth)
• भूमिपाः: Karma
• Type: Noun
• Root: भूमिप (भूमि+प)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• भूरिदक्षिणम्: one giving abundant gifts (large dakṣiṇā)
• भूरिदक्षिणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: भूरिदक्षिण (भूरि+दक्षिण)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Janamejaya
• Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
• kings (bhūmipāḥ)
• brāhmaṇas
• maharṣis
• yajñamaṇḍapa (sacrificial pavilion)
• svarga (heaven)
• devatās (gods)