Shloka 17
Chapter 15: Counsel on Initiative vs. Renunciation in the Rajasuya Project (सभापर्व, अध्याय १५)
निग्राह्मुलक्षणं प्राप्तिर्धर्मार्थनयलक्षणै:,इसी प्रकार राजा मरुत्त अपनी समृद्धिके प्रभावसे सम्राट् बने थे। अबतक उन पाँच सम्राटोंका ही नाम हम सुनते आ रहे हैं। युधिष्ठिर! वे मान्धाता आदि एक-एक गुणसे ही सम्राट् हो सके थे; परंतु आप तो सम्पूर्णरूपसे सम्राट्पद प्राप्त करना चाहते हैं। साम्राज्य- प्राप्तिके जो पाँच गुण--शत्रुविजय, प्रजापालन, तपःशक्ति, धन-समृद्धि और उत्तम नीति हैं, उन सबसे आप सम्पन्न हैं
nigrāha-mūla-lakṣaṇaṁ prāptir dharmārtha-naya-lakṣaṇaiḥ |
कृष्ण म्हणाले—धर्म, अर्थ आणि नीति यांच्या लक्षणांनी युक्त अशी निग्रह-शक्ती (संयम व शासन-क्षमता) हीच खरी प्राप्तीची खूण आहे. जशी समृद्धीच्या बळावर राजा मरुत्त सम्राट झाला, तसेच आतापर्यंत आपण त्या पाच सम्राटांचीच नावे ऐकली आहेत. हे युधिष्ठिरा, मान्धाता इत्यादी पूर्वराजे एखाद्या एका विशेष गुणामुळे सम्राट झाले; पण तू सम्राटपद पूर्णत्वाने मिळवू इच्छितोस. साम्राज्य-प्राप्तीचे पाच गुण—शत्रुविजय, प्रजापालन, तपःशक्ती, धन-समृद्धी आणि उत्तम नीति—हे सर्व तुझ्यात आहेत.
कृष्ण उवाच