Shloka 21

Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief

Sabhā Parva, Adhyāya 13

Devanagari script

येनाभिषिक्तो नृपतिर्वारुणं गुणमृच्छति । तेन राजापि त॑ कृत्स्नं सम्राडुगुणमभीप्सति,“महाराज! राजसूययज्ञके द्वारा अभिषिक्त होनेपर राजा वरुणके गुणोंको प्राप्त कर लेता है; इसलिये प्रत्येक नरेश उस यज्ञके द्वारा सम्राट्के समस्त गुणोंको पानेकी अभिलाषा रखता है

Translation

महाराज! राजसूययज्ञाने अभिषिक्त झाल्यावर नृपतीला वरुणाचे गुण प्राप्त होतात; म्हणूनच प्रत्येक राजा त्या यज्ञाद्वारे सम्राटाचे सर्व गुण मिळविण्याची अभिलाषा धरतो।

Word by Word

येनby which (rite)

अभिषिक्तःhaving been consecrated/anointed

नृपतिःthe king

वारुणम्Varuṇa's; pertaining to Varuṇa

गुणम्quality, attribute

ऋच्छतिattains, reaches

तेनtherefore/by that

राजाa king

अपिalso, even

तत्that (rite/thing)

कृत्स्नम्entire, whole

सम्राट्-गुणम्the qualities of an emperor (samrāṭ)

अभीप्सतिdesires, longs for

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes