Shloka 483
Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya
Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् | भारत! सम्पूर्ण लोकोंमें विख्यात स्वर्गलोकमें विचरनेवाले महाभाग वैराज, अग्निष्वात्त सोमपा, गार्हपत्य (ये चार मूर्त हैं), एकशुंग, चतुर्वेद तथा कला (ये तीन अमूर्त हैं)। ये सातों पितर क्रमशः: चारों वर्णो्में पूजित होते हैं। राजन्! पहले इन पितरोंके तृप्त होनेसे फिर सोम देवता भी तृप्त हो जाते हैं। ये सभी पितर उक्त सभामें उपस्थित हो प्रसन्नतापूर्वक अमित तेजस्वी प्रजापति ब्रह्माजीकी उपासना करते हैं
upāsate ca saṁhṛṣṭā brahmāṇam amitaujasam | bhārata! sampūrṇa-lokeṣu vikhyātaṁ svarga-loke vicarṇavāle mahābhāgā vairājaḥ, agniṣvāttāḥ, somapāḥ, gārhapatyāḥ (ime catvāro mūrtāḥ), ekaśṛṅgaḥ, caturvedaḥ tathā kalā (ime trayo 'mūrtāḥ) | ime sapta pitaro yathākramam caturṣu varṇeṣu pūjitāḥ | rājan! pūrvaṁ eṣāṁ pitṝṇāṁ tṛptau tataḥ soma-devo 'pi tṛpyati | ete sarve pitaro 'smin sabhāyāṁ sanniviṣṭāḥ prasannatā-pūrvakam amit-tejasaṁ prajāpatiṁ brahmāṇam upāsate |
नारद म्हणाले—ते आनंदित होऊन अमित तेजस्वी प्रजापति ब्रह्माजींची उपासना करतात. हे भारत, सर्व लोकांत विख्यात अशा स्वर्गलोकात महाभाग पितर विचरतात—वैराज, अग्निष्वात्त, सोमपा आणि गार्हपत्य (हे चार मूर्त); तसेच एकशृंग, चतुर्वेद आणि कला (हे तीन अमूर्त). हे सातही पितर क्रमाने चारही वर्णांत पूजिले जातात. राजन्, प्रथम या पितर तृप्त झाले की मग सोमदेवही तृप्त होतो. ते सर्व त्या सभेत उपस्थित राहून प्रसन्नचित्ताने अनंत तेजस्वी ब्रह्माजींची आराधना करतात.
नारद उवाच
Educational Q&A
Ritual and ethical priority is emphasized: honoring the Pitṛs (ancestral/divine Fathers) is presented as a foundational duty, and their satisfaction is said to lead to the satisfaction of Soma—linking personal dharma (gratitude to forebears) with cosmic/ritual order.
Nārada describes a heavenly assembly where seven classes of Pitṛs—four embodied and three formless—move about in Svarga and, while present in the sabhā, joyfully worship the radiant Prajāpati Brahmā.